آینده جنگ اوکراین بعد از شکست توطئه واگنرها
به گزارش «راهبرد معاصر»؛ گروه واگنر در سال 2014 میلادی به فرماندهی یوگنی پریگوژین، سرآشپز مخصوص ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه تشکیل شد و در سال های گذشته موفقیت های زیادی در عرصه نظامی به عنوان نیروی نیابتی روسیه به دست آورده است. پریگوژین فرد ثروتمندی است که بیش از یک چهارم از 1 میلیارد دلار سرمایه اش را از استخراج منابع طبیعی ازجمله نفت، گاز، الماس و طلا به دست آورده است.
کشورهای غربی نام واگنر را در فهرست گروههای تحت تحریم قرار داده اند. اعضای این گروه جزو افراد بزهکار هستند که به مدت یک سال در این گروه به کارگرفته می شوند و در صورت زنده ماندن می توانند به عضویت رسمی درآیند و حقوق بگیرند. این گروه در جنگ های مختلف به عنوان نیروی نظامی روسیه شرکت کرد و موفقیت های مختلفی نیز به دست آوردند که نمونه فعالیت آنها در آفریقا (لیبی و سودان)، اوکراین، سوریه و... بوده است.
بعد از توطئه داخلی واگنرها در روسیه، اکنون این سؤال مطرح شده است، آیا وضعیت میدانی دستخوش تغییرات خواهد شد یا توطئه شکست خورده تأثیر چندانی بر روند تحولات میدانی ندارد؟
درباره تأثیر این توطئه بر وضعیت داخلی روسیه باید گفت، توطئه ای که از آن تعبیر به «خنجر از پشت» شد، جایگاه سیاسی پوتین را تغییر نداد و حتی در مواردی سبب شده است پوتین از آن به نفع خود استفاده و برخی مقام های نظامی را که جهت گیری های خاصی با وی داشتند، برکنار کند. البته برخی این وضعیت را به اقدامات رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه بعد از کودتای سال ۲۰۱۶ میلادی در آن کشور تشبیه کرده اند که این تشابه درست نیست، زیرا این توطئه به وسیله ارتش روسیه نبود و یک گروه شبه نظامی به طور خودسر انجام داد.
در زمینه آینده گروه واگنر محتمل ترین سناریو منحل شدن آن است. البته سناریوهای دیگر همچون تغییر فرماندهان این گروه را می توان مطرح کرد که البته ضعیف است
در زمینه تأثیر این توطئه بر تحولات میدانی، نوک پیکان حملات نظامی روسیه متشکل از سه مجموعه بود؛ نخست، ارتش که شامل نظامیان می شد دوم، چچنی ها و سوم، واگنری ها. واگنری ها متخصص جنگ چریکی و شهری هستند و تصرف باخموت به وسیله این گروه انجام شد.
اکنون با خارج شدن این گروه از عرصه میدانی می توان چند سناریو را مطرح کرد:
- بازپس گیری مناطق اشغالی به وسیله اوکراین: این سناریو ضعیف است، زیرا ارتش اوکراین در ۱۶ ماه گذشته خسارت های فراوانی متحمل شده است و چنین امکانی ندارد. اوکراینی ها بعد از توطئه واگنری ها برای بازپس گیری برخی مناطق شرقی اقدام کردند که حملاتشان موفقیت آمیز نبود.
- تقویت ارتش روسیه در مناطق درگیری: این سناریو قابل تأمل است. هر چند روسیه چچنی ها را جایگزین واگنری ها کرده، اما توطئه اخیر و تغییر برخی فرماندهان نظامی امکان تحقق این سناریو را دست کم در کوتاه مدت به روسیه نخواهد داد.
- تغییر نکردن وضعیت میدانی: این سناریو محتمل ترین سناریوست، زیرا در یک هفته گذشته نیز همین روند ادامه یافته است و خروج واگنری ها از جنگ اوکراین تا مقطع فعلی تأثیر چندانی بر وضعیت میدانی نداشته است.
در زمینه آینده گروه واگنر محتمل ترین سناریو منحل شدن آن است. البته سناریوهای دیگر همچون تغییر فرماندهان این گروه را می توان مطرح کرد که البته ضعیف است.
ارزیابی نهایی
جنگ اوکراین حالت فرسایشی به خود گرفته است و همین موضوع به برخی اتفاقات همچون توطئه واگنری ها منجر شده است، زیرا واگنر گروه ضربتی است و عملیات های فرسایشی بلای جان آنهاست.
در این میان نقش بازیگران خارجی همچون غربی ها و آمریکا را نباید نادیده گرفت که به جد دنبال دوگانگی در ارتش روسیه هستند و تاکنون برخی اقدامات را علیه روسیه انجام داده اند؛ تحریم و ایجاد فضای روسیه ستیزی مهم ترین آنها بوده است و اکنون دنبال ایجاد چندگانگی در صفوف ارتش روسیه هستند.